2 października obchodzimy w stolicy Dzień Pamięci o Cywilnej Ludności Powstańczej Warszawy, ustanowiony mocą uchwały Sejmu RP z 2015r. Posłowie uzasadnili wagę tego święta w następujący sposób: „Ofiarna, zdeterminowana postawa mieszkańców Warszawy spowodowała, że Powstanie utrzymało się przez 63 dni. Ustanawiając 2 października Dniem Pamięci o Cywilnej Ludności Powstańczej Warszawy, oddajemy im sprawiedliwość, czcimy pamięć pomordowanych, których tak wielu spoczywa nadal bezimiennie na Cmentarzu Powstańców na stołecznej Woli”.

Data 2 października nie została wybrana przypadkowo – dokładnie tego dnia 78 lat temu strony polska i niemiecka podpisały układ o zaprzestaniu działań wojennych w stolicy, oznaczający koniec Powstania Warszawskiego. W insurekcyjnych walkach poległo około 16 000 żołnierzy polskich oraz między 150 a 200 tysięcy cywilnych mieszkańców miasta. Największa liczba ofiar przypadła w pierwszych dniach sierpnia 1944r. na Wolę, gdzie niemieccy zbrodniarze celowo i metodycznie zamordowali ponad 40 000 mężczyzn, kobiet i dzieci. Już po upadku powstania ponad pół miliona cywilów opuściło pod przymusem Warszawę – 150 tysięcy z nich trafiło na kilka miesięcy do niemieckich obozów koncentracyjnych bądź też okupanci hitlerowscy wywieźli ich na roboty przymusowe w głąb Rzeszy. Opustoszałe miasto zostało niemal zrównane z ziemią.

Powinniśmy pamiętać o budzącej podziw ofiarności setek tysięcy zwykłych warszawiaków, pomagających walczącym żołnierzom AK oraz innych organizacji bojowych. Ludność cywilna transportowała i opatrywała rannych, wznosiła barykady, gasiła pożary, organizowała kuchnie polowe, przytułki dla bezdomnych i osieroconych czy wspierała powstańców w produkcji prostej broni. Warszawiacy w lecie 1944r. wykazali się niebywałym męstwem, służąc sprawie wywalczenia wolności przez stolicę i całą naszą ojczyznę. Cześć i chwała cywilnym bohaterom Powstania Warszawskiego.